{"id":926,"date":"2026-02-22T09:22:56","date_gmt":"2026-02-22T09:22:56","guid":{"rendered":"https:\/\/shatranj.art\/?page_id=926"},"modified":"2026-02-24T06:48:32","modified_gmt":"2026-02-24T06:48:32","slug":"poster-13","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/exhibit\/poster-13\/","title":{"rendered":"kartel 13"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"926\" class=\"elementor elementor-926\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-59c55bb e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"59c55bb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c2b3e8 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3c2b3e8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6632aa9 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6632aa9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3><b><span title=\"Espainierazko testua\"><i lang=\"es\">Jokoen liburua<\/i><\/span><\/b>\u00a0(Espainieraz: \u201cJokoen liburua\u201d), edo\u00a0<b><span title=\"Espainierazko testu zaharra\"><i lang=\"osp\">Xake, dado eta taulen liburua<\/i><\/span><\/b>\u00a0Xake, dado eta taulen liburua (espainiera zaharrean)<\/h3><p>\u00a0<\/p><p>1283an Gaztilaren Alfontso X.a erregeak enkargatuta, Libro de los Juegos (Jokoen Liburua) Europako Erdi Aroko jokoen tratatu garrantzitsuena dela jotzen da. Manuskriptoa erregistro historiko funtsezkoa da, xake-jokoaren arauak eta estetika dokumentatzen ditu piezen diseinu abstraktuen ilustrazio zehatzen bidez. Xakea erronka intelektual partekatu gisa aurkeztuta, Alfonsoren lanak taula logikaren eremu unibertsal gisa nabarmentzen du eta jokoaren nazioarteko historian zubi garrantzitsua dela azpimarratzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e51b10e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"e51b10e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-de14a4b elementor-widget-mobile__width-inherit elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"de14a4b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"534\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-2-1024x683.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-931\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-2-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-2-768x512.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-2-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-2.jpg 2008w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5e3ddb2 elementor-widget-mobile__width-inherit elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5e3ddb2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"509\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-3-1024x652.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-932\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-3-1024x652.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-3-300x191.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-3-768x489.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-3.jpg 1205w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ce25d0f elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ce25d0f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tratatuak ehun baino gehiago xake-arazo eta amaierako jokoak biltzen ditu, jokalariak maniobra taktiko konplexuak aztertzen erakusten dituzten ilustrazio zehatzekin. Xake estandarraren haratago, liburuak aldaera arraroak deskribatzen ditu, hala nola xake astronomikoa eta 12\u00d712ko taula batean pieza gehigarriak erabiliz jokatzen zen Xake Handia. Era berean, dado eta taulen atalak ere jasotzen ditu, gaur egungo backgammonaren erdi aroko aurrekariak, XIII. mendeko estrategia eta gizarte-kulturaren entziklopedia osoa osatuz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a8f4139 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a8f4139\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>Dilaram laguna: sakrifizio eta salbamendu saga<br \/><\/b><b><\/b><br \/>Legendaren arabera, noble batek eta xake-jokalari pasionatua denak dena galdu zuen apustu handiko partida batean eta, desesperatuta, bere emazte gogokoena, Dilaram, azken partidara apustu gisa jarri zuen. Partida gailurrera iritsi zenean, noblea itxuraz itxaropenik gabeko posizio batean erori zen. Hala ere, partida ikusten ari zen Dilaramek inork ikusi ez zuen konbinazio distiratsu bat hauteman zuen eta senarrari xuxurlatu zion: \u201cZure bi dorreak sakrifikatu, baina ni ez sakrifikatu!\u201d Bere ikuspegiak indartuta, nobleak bere dorre biak jarraian sakrifikatu zituen, eta zaldi batekin eta gotzain batekin (Alfil historikoa) mate harrigarri bat lortu zuen.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><b>Estrategia-trebezia<\/b><\/p><p><br \/>Dilaram Matea xake-historiako \u201cdorre bikoitzeko sakrifizioaren\u201d adibide zaharrenetako eta estetika aldetik atseginenenetako bat da. Mansuba (arazo) honek erakusten du nola material astunaren (dorreak) sakrifizioak garaipen absolutura eraman dezakeen pieza txikien (zaldia eta alfilak) koordinazio perfektuaren bidez. Dilaram izenak persieraz \u201cBihotzaren lasaitasuna\u201d esan nahi du, eta mendeetan zehar mate honek frogatu du xakea ez dela kalkulu-joko hutsa, baizik eta arte, emozio eta sakon barne-intuizioaren adierazlea.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2711119 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2711119\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-89623f5 elementor-widget-mobile__width-inherit elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"89623f5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"903\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-907x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-929\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-907x1024.jpg 907w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-266x300.jpg 266w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-768x867.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13.jpg 1186w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8baa56c elementor-widget-mobile__width-inherit elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"8baa56c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"624\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-1-1024x799.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-930\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-1-1024x799.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-1-300x234.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-1-768x599.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-1-1536x1199.jpg 1536w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/13-1-2048x1598.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1cf3c24 elementor-widget-mobile__width-inherit elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"1cf3c24\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"558\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfoso-libro-acedrez.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1282\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfoso-libro-acedrez.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfoso-libro-acedrez-300x209.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfoso-libro-acedrez-768x536.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfoso-libro-acedrez-18x12.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-02d8218 elementor-widget-mobile__width-inherit elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"02d8218\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"817\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfonso-font.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1283\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfonso-font.jpg 1003w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfonso-font-294x300.jpg 294w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfonso-font-768x784.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/dilaram-mate-alfonso-font-12x12.jpg 12w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Libro de los juegos\u00a0(Spanish: &#8220;Book of games&#8221;), or\u00a0Libro de axedrez, dados e tablas\u00a0(&#8220;Book of chess, dice and tables&#8221;, in Old Spanish) \u00a0 Commissioned by King Alfonso X of Castile in 1283, the Libro de los Juegos (Book of Games) is considered the most significant medieval European treatise on games. The manuscript serves as a vital [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":743,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-926","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=926"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/926\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1487,"href":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/926\/revisions\/1487"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}