ŞAHÎ Abul-Abbas: De reis van de olifant over drie continenten
Dit figuur ontleent zijn naam aan de legendarische witte olifant Abul-Abbas, die in de 9e eeuw door de Abbasidische kalief Harun al-Rashid aan de Heilige Roomse Keizer Karel de Grote werd geschonken. Deze historische reis symboliseert de migratie van het schaakspel van India en het Midden-Oosten naar Europa en markeert een van de eerste grote culturele uitwisselingen in de geschiedenis. Dit ontwerp, dat de evolutie belichaamt van het stuk dat in het moderne schaken bekend staat als onbeperkte diagonale beweger, biedt een naadloze synthese van Oost en West, waarbij de oude oosterse iconografie samensmelt met het westerse strategische erfgoed. De “Olifant”, ooit een stuk dat alleen twee velden diagonaal kon springen, is hier opnieuw ontworpen om zijn historische wortels te eren en tegelijkertijd zijn moderne rol op het bord te omarmen.
In de schaakgeschiedenis heeft dit stuk de namen olifant, krokodil, schildpad, kameel, vaandeldrager, koerier, officier, lans, loper, jager, boogschutter, nar, diagonaalverplaatser en loper gekregen. Het ontwerp in modern schaak is meestal in de vorm van een mijter van een loper.
De Olifant van Karel de Grote: Een majestueuze middeleeuwse erfenis
Deze gerenommeerde collectie dateert uit de 11e eeuw en komt vermoedelijk uit Zuid-Italië of Spanje, en vertegenwoordigt het summum van ivoren vakmanschap. Deze olifantenfiguur maakt deel uit van de beroemde “Charlemagne Chessmen” en valt op door het ingewikkelde snijwerk dat de aristocratische kledij en symbolische elementen uit die tijd weerspiegelt. Dit stuk documenteert de esthetische transformatie van schaken toen het van de islamitische wereld naar de Europese hoven migreerde en bewijst dat het spel niet alleen een hulpmiddel voor strategie was, maar ook een krachtig symbool van diplomatieke en culturele macht.
1950 Bisschoppen van Dubrovnik en Staunton: Vorm en symboliek
Deze afbeelding laat zien hoe twee verschillende ontwerpfilosofieën worden weerspiegeld in de loperstukken (het 1e en 3e stuk van links behoren tot de Dubrovnik-set). De Dubrovnik loper uit 1950 biedt een meer seculiere en moderne esthetiek, gedefinieerd door zijn elegante silhouet en fijne details, vrij van religieuze symbolen. De Staunton bisschop daarentegen volgt traditionele christelijke vormen, met een prominente mijter die een religieus symbool snijdt binnen een meer rigide en stevige structuur. Het onderscheid tussen het dynamische, inclusieve ontwerp van Dubrovnik en de traditionele grenzen van Staunton laat zien hoe schaakstukken dienen als representaties van culturele identiteit.
De bisschop van Dominic Snow: Een eigentijdse strategische vorm
Dit stuk weerspiegelt de creatieve visie van kunstenaar Dominic Snow en blaast een modern, sculpturaal leven in traditionele schaakfiguren. De vloeiende vorm en buitengewone kleurovergangen overschrijden de conventionele grenzen van de loper en herdefiniëren de klassieke elementen van het spel door middel van artistieke expressie. Deze figuur dient als een bewijs dat schaken niet slechts een strijd van verstand is, maar een esthetische ervaring met diepgaande visuele en intellectuele lagen.
Timuride tijdperk schaakolifant
Dit met de hand uitgehouwen stenen stuk illustreert de historische overgang van figuratief realisme naar islamitische abstractie. De duidelijke “twee-hoornige” vorm is een symbolische weergave van de slagtanden van een olifant, een ontwerp dat zich verspreidde over het Midden-Oosten en het Middellandse Zeegebied. Terwijl de Engelsen later de naam “Bishop” overnamen, behielden de Spanjaarden de oorspronkelijke Arabische stam als Alfil (De Olifant) en de Fransen fonetiseerden de term tot Le Fou. Dit stuk blijft een bewijs van het blijvende erfgoed van het originele olifantenpersonage en de universele geest van het spel.
Olifantenstuk uit Nishapur, 9e eeuw
Olifanten met een vergelijkbare vorm werden in Spanje gebruikt en zijn te zien als schaakiconen in het Libro del Acedrez dat in de 13e eeuw in Spanje werd geschreven.
