De oorsprong van het woord ŞAHÎ en het verband met de evolutie van schaken 

SHAH (ŞAH) is een term die in veel Slavische talen gebruikt wordt voor schaken. Het Duitse woord “schach”, het Franse “échecs” en het Engelse “chess” zijn allemaal fonetisch afgeleid van het woord “shah”. De term “ŞAHΔ als bijvoeglijk naamwoord betekent koninklijk of specifiek voor de sjah. Het wordt ook gebruikt in literaire teksten om sterk en prachtig te betekenen.

 

Het ŞAHÎ kanon, ontworpen door de Hongaarse ingenieur Orban, speelde een cruciale rol bij het doorbreken van de massieve muren en torens van Constantinopel tijdens het beleg van 1453 onder leiding van Fatih Sultan Mehmed en symboliseerde een revolutionaire verandering in belegeringsoorlogvoering.

 

Drie eeuwen na de verovering van Istanbul, tijdens de operatie van de Dardanellen in 1807, werd een ander eeuwenoud ŞAHÎ kanon afgevuurd op Britse schepen, met aanzienlijke slachtoffers tot gevolg. De Ottomaanse sultan Abdülaziz schonk dit kanon in 1866 aan koningin Victoria. De bovenstaande foto van het ŞAHÎ kanon komt uit Fort Nelson in Groot-Brittannië.

 

De naam ŞAHÎ symboliseert de evolutie van het torenstuk in verschillende talen, van strijdwagen tot toren, van kanon tot schip, wat de evolutie van het schaken weerspiegelt.

 

De ŞAHÎ schaakset is ontworpen door Tamer Karatekin, een voormalig eerste bordspeler van het schaakteam van het Massachusetts Institute of Technology en een ervaren schaakleraar. Het geeft op elegante wijze de geschiedenis en evolutie van het schaken weer en is gemaakt voor zowel educatief gebruik als voor toernooien. Het is ontworpen om cultureel en spiritueel inclusief te zijn. De productie werd ondersteund door subsidies van de Massachusetts Cultural Council en het Erasmus+ Youth programma van de Europese Unie.

 

Lees meer over het ŞAHÎ ontwerpverhaal op:   www.shahimasterset.com

Bekijk ook onze gerelateerde projecten:
Op schaken gebaseerd AI-curriculum: shatranj.ai

Tentoonstelling over historische denksporten: shatranj.art