{"id":1543,"date":"2026-02-24T08:36:27","date_gmt":"2026-02-24T08:36:27","guid":{"rendered":"https:\/\/shatranj.art\/?page_id=1543"},"modified":"2026-02-24T08:53:53","modified_gmt":"2026-02-24T08:53:53","slug":"plakat-41","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/exhibit\/plakat-41\/","title":{"rendered":"poster-41"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"1543\" class=\"elementor elementor-1543\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7a8daa7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7a8daa7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26be55b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"26be55b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3278af1 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"3278af1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"960\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1545\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK.jpg 1280w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK-300x225.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK-768x576.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK-16x12.jpg 16w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6723efb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6723efb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3><b>\u015eAH\u00ce s\u00f6z\u00fcni\u0148 gelip \u00e7yky\u015fy we onu\u0148 \u015fahmaty\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fi bilen baglany\u015fygy\u00a0<\/b><\/h3><p>SHAH (\u015eAH) k\u00f6p sanly slan\u00fdan dillerinde \u015fahmat \u00fc\u00e7in ulanyl\u00fdan termindir. Nemes\u00e7e \u201cschach\u201d, fransuz\u00e7a \u201c\u00e9checs\u201d we i\u0148lis\u00e7e \u201cchess\u201d s\u00f6zleri hemmesi \u201c\u015fah\u201d s\u00f6z\u00fcnden fonetik ta\u00fddan gelip \u00e7yk\u00fdar. \u201c\u015eAH\u00ce\u201d s\u00f6z\u00fcni\u0148 h\u00e4si\u00fdetlendiriji manyda ulanylanda ol paty\u015fa degi\u015fli \u00fda-da \u015fah \u00fc\u00e7in a\u00fdratyn di\u00fdmekdir. \u015ee\u00fdle hem edebi tekstlerde g\u00fc\u00fd\u00e7li we m\u00f6ht\u0259\u015fem manylarynda ulanyl\u00fdar.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>\u015eAH\u00ce topy, Wengri\u00fdaly in\u017eener Orban tarapyndan d\u00f6redilen, 1453-nji \u00fdylda Fatih Sultan Mehmed \u00fdolba\u015f\u00e7ylygyndaky Konstantinopoli\u00fdany\u0148 uly diwarlaryny we bur\u00e7laryny d\u00f6wmekde m\u00f6h\u00fcm rol o\u00fdnap, garnizon s\u00f6we\u015flerinde inqilap\u00e7y \u00fc\u00fdtge\u015fm\u00e4ni\u0148 ny\u015fany boldy.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Istanbuly\u0148 e\u00fdelenmeginden \u00fc\u00e7 asyr so\u0148, 1807-nji \u00fdylda \u00c7anakkale operasi\u00fdasyny\u0148 dowamynda ba\u015fga bir asyrlary\u0148 dowamynda saklanan \u015eAH\u00ce topy britan g\u00e4milerine atyldy we uly \u00fditgiler \u00fdetirdi. Osman sultan Abd\u00fclaziz bu topy 1866-njy \u00fdylda Wiktori\u00fda paty\u015fasyna sowgat berdi. \u00ddokardaky \u015eAH\u00ce topy\u0148 suraty Birle\u015fen Paty\u015falykdaky Fort Nelson goraghanasyndan alnan.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>\u015eAH\u00ce ady d\u00fcrli dillerde pi\u00fdada b\u00f6legini\u0148 uru\u015f arabasydan burja, topdan g\u00e4m\u00e4 \u00f6wr\u00fclmegini\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fini nygta\u00fdar we \u015fahmaty\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>\u015eAH\u00ce \u015fahmat toplumy Massachusetts Tehnologi\u00fda Institutyny\u0148 \u015fahmat toparyny\u0148 birinji doska o\u00fdun\u00e7ysy we tejribeli \u015fahmat mugallymy Tamer Karatekin tarapyndan diza\u00fdn edildi. Ol \u015fahmaty\u0148 taryhyny we \u00f6s\u00fc\u015fini owadan g\u00f6rn\u00fc\u015fde g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r we bilim hem-de b\u00e4sle\u015fik maksatly ulanyly\u015f \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenendir. Ol medeni we ruhy ta\u00fddan hemmeleri \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdan g\u00f6rn\u00fc\u015fde diza\u00fdn edildi. \u00d6n\u00fcm\u00e7iligi Massachusetts Medeni\u00fdet Ge\u0148e\u015fi we \u00ddewropa Bilele\u015figini\u0148 Erasmus+ \u00dda\u015flar programmasyny\u0148 grantlary bilen goldanyldy.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>\u015eAH\u00ce diza\u00fdn heka\u00fdasy barada has k\u00f6p maglumat almak \u00fc\u00e7in:\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.shahimasterset.com\/\">www.shahimasterset.com<\/a><\/p><p>\u015ee\u00fdle hem, degi\u015fli taslamalarymyza g\u00f6z a\u00fdla\u0148:<br \/>Shatmat esasynda d\u00f6redilen sun'iy a\u0148 okuw me\u00fdilnamasy: <a href=\"http:\/\/www.shatranj.ai\/\">\u015fatranc.ai<\/a><\/p><p>Taryhy akyl o\u00fdunlaryny\u0148 sergisi: <a href=\"https:\/\/shatranj.art\/tk\/\">\u015fatranc.art<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7946825 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"7946825\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"559\" height=\"397\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/shahi-engish-brochure-A6-page1.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1548\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/shahi-engish-brochure-A6-page1.png 559w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/shahi-engish-brochure-A6-page1-300x213.png 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/shahi-engish-brochure-A6-page1-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 559px) 100vw, 559px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The origins of the \u015eAH\u00ce\u00a0 word and its connection to the evolution of chess\u00a0 SHAH (\u015eAH) is a term used in many Slavic languages for chess. The German word &#8220;schach,&#8221; French &#8220;\u00e9checs,&#8221; and English &#8220;chess&#8221; are all phonetically derived from the word &#8220;shah.&#8221; The term &#8220;\u015eAH\u00ce&#8221; as an adjective means royal or specific to the [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":743,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1543","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1543","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1543"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1543\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1557,"href":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1543\/revisions\/1557"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/tk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}