{"id":1032,"date":"2026-02-22T17:38:33","date_gmt":"2026-02-22T17:38:33","guid":{"rendered":"https:\/\/shatranj.art\/?page_id=1032"},"modified":"2026-02-24T09:08:36","modified_gmt":"2026-02-24T09:08:36","slug":"poster-26","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/exhibit\/poster-26\/","title":{"rendered":"plakat 26"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"1032\" class=\"elementor elementor-1032\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7573e53 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7573e53\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bc8e8e5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"bc8e8e5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e1f086 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"8e1f086\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-683x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1035\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-683x1024.jpg 683w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-200x300.jpg 200w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-768x1152.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26.jpg 970w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e5968dd elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e5968dd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>\u015eAH\u00ce <\/b><b>Abul-Abbas: Filning uch qit'a bo'ylab sayohati<\/b><\/p><p>\u00a0<\/p><p>Ushbu figura o'z nomini afsonaviy oq fil Abul-Abbasdan olgan, uni IX asrda Abbosiy xalifa Harun ar-Rashid Muqaddas Rim imperatori Karl Buyukga sovg'a qilgan. Bu tarixiy sayohat shaxmatning Hindiston va Yaqin Sharqdan Yevropaga ko'chishini ramziy ifodalaydi va tarixdagi eng ilk yirik madaniy almashinuvlardan birini belgilaydi. Zamonaviy shaxmatda cheksiz diagonallikda harakatlanuvchi deb ataladigan piyonchaning rivojlanishini aks ettirgan ushbu dizayn Sharq va G'arbni uzviy sintez qiladi, qadimgi sharqona ikonografiyani g'arbiy strategik meros bilan uyg'unlashtiradi. Ilgari diagonallik bo'ylab faqat ikki katlanish bilan cheklangan \u201cFil\u201d bu yerda tarixiy ildizlariga hurmat bajo keltirgan holda doskada zamonaviy rolini ham o'zida mujassam etadi.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Shaxmat tarixi davomida bu piyoda fil, timsoh, toshbaqa, tuya, bayroqdor, xat tashuvchi, ofitser, nayza, yuguruvchi, ovchi, kamonchi, masxarachi, diagonalda harakatlanuvchi va episkop nomi bilan atalgan. Zamonaviy shaxmatda uning dizayni odatda episkopning mitra shaklida bo'ladi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eee556 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"0eee556\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"707\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-1-707x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1036\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-1-707x1024.jpg 707w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-1-207x300.jpg 207w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-1-768x1112.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-1.jpg 990w\" sizes=\"(max-width: 707px) 100vw, 707px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d4ae5d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8d4ae5d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-68b6ede elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"68b6ede\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"739\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-2-739x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1037\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-2-739x1024.jpg 739w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-2-216x300.jpg 216w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-2-768x1065.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-2.jpg 976w\" sizes=\"(max-width: 739px) 100vw, 739px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f6ee51c elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f6ee51c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>Karol Magnot fil: ulug'vor o'rta asrlar merosi<\/b><\/p><p>\u00a0<\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">11-asrga borib taqaladigan va Janubiy Italiya yoki Ispaniyadan kelib chiqqan deb hisoblangan bu mashhur to'plam fil suyagi hunarmandchiligining eng yuqori cho'qqisini ifodalaydi. Mashhur \u201cKarol Magno shaxmat figurkalari\u201d to'plamiga mansub bu fil figuralari davrning aristokrat kiyinish uslubi va ramziy elementlarini aks ettiruvchi murakkab o'ymakorliklari bilan ajralib turadi. Islom olamidan Yevropa saroylariga o'tgan shaxmatning estetik transformatsiyasini hujjatlaydigan bu asar o'yin nafaqat strategiya vositasi, balki diplomatik va madaniy qudratning kuchli ramzi bo'lganini isbotlaydi.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-40a994a elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"40a994a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"1010\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-3-811x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1038\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-3-811x1024.jpg 811w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-3-238x300.jpg 238w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-3-768x970.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-3.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0f85a0b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0f85a0b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0dc5372 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0dc5372\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3afacdc elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"3afacdc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"641\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-4-1024x820.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1039\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-4-1024x820.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-4-300x240.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-4-768x615.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-4.jpg 1307w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aab0574 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"aab0574\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>1950 Dubrovnik va Staunton episkoplari: shakl va ramziylik<\/b><\/p><p>\u00a0<\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Ushbu vizual ikkita turli dizayn falsafasining ruhoniy (pyesh) bo'laklarida qanday aks etishini taqqoslaydi (chapdan birinchi va uchinchi bo'laklar Dubrovnik to'plamiga tegishli). 1950-yilgi Dubrovnik filasi diniy ramzlardan xoli, nafis silueti va nozik detallari bilan ifodalangan dunyoviy va zamonaviy estetikani taklif etadi. Aksincha, Staunton filasi an'anaviy xristian shakllariga amal qiladi, ko'zga tashlanadigan mitra kesimi bilan diniy ramzni qat'iy va mustahkam tuzilma ichida aks ettiradi. Dubrovnikning dinamik, ochiq dizayni bilan Stauntonning an'anaviy chegaralari o'rtasidagi farq shaxmat piyalalari madaniy identlik ramzi sifatida qanday xizmat qilishini namoyish etadi.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b8ec708 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b8ec708\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3d9231a elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"3d9231a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"696\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-5-696x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1040\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-5-696x1024.jpg 696w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-5-204x300.jpg 204w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-5-768x1130.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-5-1044x1536.jpg 1044w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-5.jpg 1113w\" sizes=\"(max-width: 696px) 100vw, 696px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-556ae15 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"556ae15\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>Dominik Snow Bishop: Zamonaviy strategik shakl<\/b><\/p><p>\u00a0<\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">San'atkor Dominik Snou ijodiy qarashini aks ettirgan bu asar an'anaviy shaxmat figuralariga zamonaviy, haykaltaroshona hayot baxsh etadi. Uning ravon shakli va betakror rang o'zgarishlari filning an'anaviy chegaralarini kengaytirib, o'yinning klassik elementlarini badiiy ifoda orqali qayta talqin etadi. Bu figura shaxmatning faqat aql kurashi emas, balki chuqur vizual va intellektual qatlamlarga ega estetik tajriba ekanligini tasdiqlaydi.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f39a3b4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f39a3b4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8a9ba6b elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"8a9ba6b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"520\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-6-1024x665.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1041\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-6-1024x665.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-6-300x195.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-6-768x499.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/26-6.jpg 1491w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ae04c33 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ae04c33\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>Timuriylar davri shaxmat fil<\/b> <span style=\"font-weight: 400;\"><br \/><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/><\/span>Bu qo'lda o'ymakorlik qilingan tosh asari figurativ realizmdan islomiy abstraksiyaga o'tishning tarixiy jarayonini tasvirlaydi. Alohida \u201cikki shoxli\u201d shakl fil suyaklarining ramziy tasviri bo'lib, bu naqsh Yaqin Sharq va O'rta Yer dengizi bo'ylab tarqalgan. Inglizlar keyinchalik \u201cBishop\u201d nomini qabul qilgan bo'lsa, ispanlar asl arab ildizini Alfil (Fil) deb saqlab qolgan, fransuzlar esa atamani fonetik jihatdan Le Fou ga o'zgartirgan. Ushbu asar asl fil qahramonining barqaror merosi va o'yinning umumjahon ruhiga guvohlik qiladi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-909cf0f elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"909cf0f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"116\" height=\"90\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/nishapur-elephant-piece.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1570\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/nishapur-elephant-piece.jpg 116w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/nishapur-elephant-piece-15x12.jpg 15w\" sizes=\"(max-width: 116px) 100vw, 116px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36cfba7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36cfba7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>Nishapurdan topilgan 9-asr fil bo'lagi<br \/><br \/><\/b>Shunga o'xshash shakldagi fillar Ispaniyada ishlatilgan va 13-asr Ispaniyasida yozilgan \"Libro del Acedrez\" asarida shaxmat ikonkalari sifatida ko'rilgan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eAH\u00ce Abul-Abbas: The Elephant\u2019s Journey Across Three Continents \u00a0 This figure takes its name from the legendary white elephant, Abul-Abbas, gifted by the Abbasid Caliph Harun al-Rashid to the Holy Roman Emperor Charlemagne in the 9th century. This historical voyage symbolizes the migration of chess from India and the Middle East to Europe, marking one [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":743,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1032","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1032"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1576,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1032\/revisions\/1576"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}