{"id":913,"date":"2026-02-22T09:00:47","date_gmt":"2026-02-22T09:00:47","guid":{"rendered":"https:\/\/shatranj.art\/?page_id=913"},"modified":"2026-02-23T04:46:23","modified_gmt":"2026-02-23T04:46:23","slug":"poster-12","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/exhibit\/poster-12\/","title":{"rendered":"plakat 12"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"913\" class=\"elementor elementor-913\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b0bced6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b0bced6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3dc34e8 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3dc34e8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e0f92c5 elementor-widget__width-initial elementor-widget-mobile__width-inherit elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"e0f92c5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"573\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-1024x733.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-919\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-1024x733.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-300x215.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-768x550.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-1536x1100.jpg 1536w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12.jpg 1577w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-21f07cf elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"21f07cf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Ko'chalar geometriyasi: Yenikapining qadimiy merosi<\/strong><br \/><br \/>Ilgari ming yilliklarga borib taqaladigan ildizlarga ega bo'lgan To'qqiz erkak Morrisi o'yini O'rta yer dengizi, Shimoliy Afrika va Yaqin Sharq madaniy birlashma havzasidan o'tgan eng qadimgi strategiya o'yinlaridan biridir. Istanbulning Yenikap\u0131 hududida qazish ishlari chog'ida topilgan ushbu Vizantiya davri marmar bo'lagi o'yinning qadimgi portlardagi jonli ijtimoiy hayotning ajralmas qismi bo'lganini isbotlaydi. Uning butunlay dunyoviy, abstrakt va geometrik shakli, diniy ikonografiyadan holi bo'lishi uni asrlar davomida turli e'tiqoddagi odamlar uchun umumiy qoidalar asosida uchrashadigan universal maydonga aylantirdi. Bu port ishchisi yoki dengizchi tomonidan toshga o'yib yozilgan \u201cijtimoiy imzo\u201d esa intellekt va strategiyaning nafaqat kitoblarda, balki kundalik hayotning o'zida ham mavjud bo'lganligining aniq dalilidir.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9486cbd elementor-widget__width-initial elementor-widget-mobile__width-inherit elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"9486cbd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"845\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-1-969x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-920\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-1-969x1024.jpg 969w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-1-284x300.jpg 284w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-1-768x812.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-1-1453x1536.jpg 1453w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-1.jpg 1792w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c5185bd elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c5185bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>Intellektual o'yinning birinchi nazariyasi: <\/b><b>Al-Adli Ar-Rumiyning merosi<\/b><\/p><p>9-asrda Al-Adli Ar-Rumi nomi bilan tanilgan shaxmat ustasi tomonidan yozilgan Kitab al-Shatranj o'yinning strategik chuqurligini tizimlashtirgan tarixdagi birinchi yirik asar hisoblanadi. \u201cAr-Rumi\u201d laqabi shaxmatning O'rta yer dengizi, Shimoliy Afrika va Yaqin Sharq havzalarida qatlamli sayohatini ramziy ifodalab, uning Vizantiya dunyosi bilan tarixiy aloqalarini ta'kidlaydi. Ushbu asosiy asarda Al-Adli nafaqat ochilish kombinatsiyalarini (tabiyas) va yakuniy bosqich muammolarini (mansubas) tasniflagan, balki bu keng mintaqaning umumiy aql-zakovati orqali zamonaviy shaxmat nazariyasining poydevorini ham qo'ygan. Diniy ikonografiyadan holi, dunyoviy va abstrakt figuralar bilan o'ynaladigan bu qadimiy o'yin Al-Adlining yozuvlari orqali matematik chuqurlikka ega bo'lib, zamonaviy strategik madaniyatning peshqadami bo'ldi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-efd81f7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"efd81f7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4f2ca1a elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"4f2ca1a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"751\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-2-751x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-921\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-2-751x1024.jpg 751w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-2-220x300.jpg 220w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-2-768x1047.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-2-1127x1536.jpg 1127w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-2.jpg 1388w\" sizes=\"(max-width: 751px) 100vw, 751px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ede5dac elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"ede5dac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"792\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-3-792x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-922\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-3-792x1024.jpg 792w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-3-232x300.jpg 232w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-3-768x993.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-3-1188x1536.jpg 1188w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-3.jpg 1459w\" sizes=\"(max-width: 792px) 100vw, 792px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Geometry of the Streets: The Ancient Heritage of Yenikap\u0131 With roots stretching back millennia, Nine Men\u2019s Morris is one of the most ancient strategy games filtered through the unified cultural basin of the Mediterranean, North Africa, and the Middle East. This Byzantine-era marble fragment, discovered during excavations in Yenikap\u0131, Istanbul, proves that the game was [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":743,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-913","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=913"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1207,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/913\/revisions\/1207"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}