{"id":969,"date":"2026-02-22T15:22:14","date_gmt":"2026-02-22T15:22:14","guid":{"rendered":"https:\/\/shatranj.art\/?page_id=969"},"modified":"2026-02-23T04:55:45","modified_gmt":"2026-02-23T04:55:45","slug":"poster-18","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/exhibit\/poster-18\/","title":{"rendered":"plakat 18"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"969\" class=\"elementor elementor-969\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e18ac67 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"e18ac67\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36bf2c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"36bf2c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1244f27 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"1244f27\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"729\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-1024x933.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-971\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-1024x933.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-300x273.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-768x700.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18.jpg 1279w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-917c746 elementor-widget__width-initial elementor-widget-mobile__width-inherit elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"917c746\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"790\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-1-1024x1011.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-972\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-1-1024x1011.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-1-300x296.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-1-768x758.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-1-1536x1517.jpg 1536w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/18-1.jpg 1769w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5c72f2f elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5c72f2f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3><b>Mexanik Turk: Sun'iy intellektning birinchi illuziyasi<\/b><\/h3><p><b>Imperiyalarni maftun qilgan illuziya<\/b> <span style=\"font-weight: 400;\"><br \/><\/span>1770 yilda Wolfgang fon Kempelen tomonidan imperator Mariya Terezani hayratda qoldirish uchun yaratilgan \u201cMexanik Turk\u201d murakkab tishli g'ildiraklar tizimi bilan harakatga keladigan o'z-o'zini boshqaruvchi avtomatdek ko'rinardi. Katta shkaf ortida o'tirgan va an'anaviy Usmonli libos hamda boshlik (turban) kiygan bu figura tarixdagi eng qudratli aql egalaridan, jumladan Napoleon Bonapart va Benjamin Franklinni ham mag'lub etdi.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><b>Tishli g'ildiraklar orasidagi inson<\/b> <span style=\"font-weight: 400;\"><br \/><\/span>O'nlab yillar davomida dunyo ular haqiqiy \u201co'ylaydigan mashina\u201dni ko'rayotganiga ishonib kelgan. Aslida esa bu qurilma aldamchilikning mo'jizasi edi. Kabinet ichki qismi mahorat bilan loyihalashtirilib, professional shaxmat ustasini yashirishga mo'ljallangan edi; u turli eshiklar ommaga ochilganda pozitsiyasini o'zgartirardi. Pantograf mexanizmi va doska ostidagi magnit indikatorlar yordamida yashirin o'yinchi raqibning harakatlarini kuzatib, Turkning mexanik qo'li orqali o'z harakatlarini bajarardi.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><b>Zamonaviy meros<\/b> <span style=\"font-weight: 400;\"><br \/><\/span>Mechanical Turk aldov hikoyasidan ko'ra ko'proqdir; u insoniyatning mashina intellektiga bo'lgan abadiy hayrat va qo'rqishi ramzidir. Bugun Amazon o'z mikro-vazifalar platformasini \u201cMechanical Turk\u201d deb atagani bexosiyat emas. Bu nom kompyuterlar hali bajara olmaydigan, lekin insonlar sahnaning ortida jimjit hal qiladigan vazifalarga hurmat ramzidir.\u201c<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The Mechanical Turk: The First Illusion of Artificial Intelligence An Illusion That Enchanted Empires Designed in 1770 by Wolfgang von Kempelen to impress Empress Maria Theresa, the &#8220;Mechanical Turk&#8221; appeared to be a self-operating automaton powered by a complex system of gears. Seated at a large cabinet and dressed in traditional Ottoman robes and a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":743,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-969","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=969"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1225,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/969\/revisions\/1225"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}