{"id":1543,"date":"2026-02-24T08:36:27","date_gmt":"2026-02-24T08:36:27","guid":{"rendered":"https:\/\/shatranj.art\/?page_id=1543"},"modified":"2026-02-24T08:53:53","modified_gmt":"2026-02-24T08:53:53","slug":"banner-41","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/exhibit\/banner-41\/","title":{"rendered":"poster-41"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"1543\" class=\"elementor elementor-1543\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7a8daa7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7a8daa7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26be55b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"26be55b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3278af1 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"3278af1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"960\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1545\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK.jpg 1280w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK-300x225.jpg 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK-768x576.jpg 768w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Sahi_Cannon_at_Fort_Nelson_UK-16x12.jpg 16w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6723efb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6723efb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3><b>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1eeb \u015eAH\u00ce v\u00e0 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 c\u1ee7a n\u00f3 v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u1edd vua\u00a0<\/b><\/h3><p>SHAH (\u015eAH) l\u00e0 thu\u1eadt ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong nhi\u1ec1u ng\u00f4n ng\u1eef Slavic \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u1edd vua. T\u1eeb ti\u1ebfng \u0110\u1ee9c \u201cschach\u201d, ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u201c\u00e9checs\u201d v\u00e0 ti\u1ebfng Anh \u201cchess\u201d \u0111\u1ec1u c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c ph\u00e1t \u00e2m t\u1eeb t\u1eeb \u201cshah\u201d. Thu\u1eadt ng\u1eef \u201c\u015eAH\u00ce\u201d khi d\u00f9ng l\u00e0m t\u00ednh t\u1eeb c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ho\u00e0ng gia ho\u1eb7c \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng cho shah. N\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong v\u0103n b\u1ea3n v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 s\u1ef1 m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 tr\u00e1ng l\u1ec7.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Ph\u00e1o \u015eAH\u00ce, do k\u1ef9 s\u01b0 Hungary Orban thi\u1ebft k\u1ebf, \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ph\u00e1 v\u1ee1 nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng v\u00e0 th\u00e1p ki\u00ean c\u1ed1 c\u1ee7a Constantinople trong cu\u1ed9c bao v\u00e2y n\u0103m 1453 do Fatih Sultan Mehmed l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i mang t\u00ednh c\u00e1ch m\u1ea1ng trong chi\u1ebfn thu\u1eadt bao v\u00e2y.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Ba th\u1ebf k\u1ef7 sau khi chinh ph\u1ee5c Istanbul, trong chi\u1ebfn d\u1ecbch Dardanelles n\u0103m 1807, m\u1ed9t kh\u1ea9u ph\u00e1o \u015eAH\u00ce c\u1ed5 x\u01b0a kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eafn v\u00e0o c\u00e1c t\u00e0u Anh, g\u00e2y ra th\u01b0\u01a1ng vong nghi\u00eam tr\u1ecdng. Sultan Ottoman Abd\u00fclaziz \u0111\u00e3 t\u1eb7ng kh\u1ea9u ph\u00e1o n\u00e0y cho N\u1eef ho\u00e0ng Victoria v\u00e0o n\u0103m 1866. \u1ea2nh kh\u1ea9u ph\u00e1o \u015eAH\u00ce tr\u00ean \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee5p t\u1ea1i ph\u00e1o \u0111\u00e0i Nelson \u1edf Anh.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>T\u00ean \u015eAH\u00ce t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a qu\u00e2n xe trong c\u1edd vua qua c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c nhau, t\u1eeb xe chi\u1ebfn \u0111\u1ebfn th\u00e1p, t\u1eeb ph\u00e1o \u0111\u1ebfn t\u00e0u, ph\u1ea3n \u00e1nh s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u1edd vua.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>B\u1ed9 c\u1edd vua \u015eAH\u00ce \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf b\u1edfi Tamer Karatekin, c\u1ef1u th\u00e0nh vi\u00ean \u0111\u1ed9i c\u1edd vua c\u1ee7a Vi\u1ec7n C\u00f4ng ngh\u1ec7 Massachusetts (MIT) v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1edd vua c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m. B\u1ed9 c\u1edd n\u00e0y th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch tinh t\u1ebf l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u1edd vua, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ea3 trong gi\u00e1o d\u1ee5c l\u1eabn thi \u0111\u1ea5u. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 ph\u1ea3n \u00e1nh s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 tinh th\u1ea7n. Vi\u1ec7c s\u1ea3n xu\u1ea5t b\u1ed9 c\u1edd n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1edfi c\u00e1c kho\u1ea3n t\u00e0i tr\u1ee3 t\u1eeb H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng V\u0103n h\u00f3a Massachusetts v\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Erasmus+ Thanh ni\u00ean c\u1ee7a Li\u00ean minh Ch\u00e2u \u00c2u.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>T\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 c\u00e2u chuy\u1ec7n thi\u1ebft k\u1ebf \u015eAH\u00ce t\u1ea1i:\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.shahimasterset.com\/\">www.shahimasterset.com<\/a><\/p><p>Ngo\u00e0i ra, h\u00e3y xem qua c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n li\u00ean quan c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i:<br \/>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u1ea3ng d\u1ea1y tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o d\u1ef1a tr\u00ean c\u1edd vua: <a href=\"http:\/\/www.shatranj.ai\/\">shatranj.ai<\/a><\/p><p>Tri\u1ec3n l\u00e3m tr\u00f2 ch\u01a1i t\u00e2m l\u00fd l\u1ecbch s\u1eed: <a href=\"https:\/\/shatranj.art\/vi\/\">shatranj.art<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7946825 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"7946825\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"559\" height=\"397\" src=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/shahi-engish-brochure-A6-page1.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1548\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/shahi-engish-brochure-A6-page1.png 559w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/shahi-engish-brochure-A6-page1-300x213.png 300w, https:\/\/shatranj.art\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/shahi-engish-brochure-A6-page1-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 559px) 100vw, 559px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The origins of the \u015eAH\u00ce\u00a0 word and its connection to the evolution of chess\u00a0 SHAH (\u015eAH) is a term used in many Slavic languages for chess. The German word &#8220;schach,&#8221; French &#8220;\u00e9checs,&#8221; and English &#8220;chess&#8221; are all phonetically derived from the word &#8220;shah.&#8221; The term &#8220;\u015eAH\u00ce&#8221; as an adjective means royal or specific to the [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":743,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1543","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1543","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1543"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1543\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1557,"href":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1543\/revisions\/1557"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shatranj.art\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}