Xake Zirkularra: Bizantzioko Shatranj (Arrumiya)

Historikoki Bizantzioko Xakea edo Shatranj al-Rumiya izenez ezaguna, aldaera hau lau eraztun kontzentrok osatutako mahai zirkular batean jokatzen da. Bereziki Kitab ash-Shatranj lanean dokumentatuta dago, xake-estrategiari buruzko munduko lehen tratatu sistematikoa. Kitab ash-Shatranj-eko egileetako bat Al-Adli Ar-Rumi izan izana, munduko lehen xake txapeldun gisa ezaguna, ez da ausazkoa. Rumi Erromatar Inperioa eta lurralde erromatarretatik datorrena adierazten du. Txokoak ezabatuz eta bide etengabe bat sortuz, bertsio honek jokalariei beren taktikak fluxu zirkular bati egokitzeko erronka jarri zien, Mediterraneoko eta Ekialde Ertaineko munduetan Erdi Aroko estrategia-pentsamenduaren gailur sofistikatu bat irudikatuz.