مجموعه شطرنج ŞAHÎ بیش از یک بازی است؛ این مجموعه پلی میان فرهنگ‌ها، دوره‌ها و فلسفه‌هاست. این مجموعه که برای برانگیختن حس‌های امپراتوری و سلطنتی طراحی شده، نام خود را از اصطلاحی گرفته که به‌طور گسترده در بالکان و بسیاری از زبان‌های اسلاوی برای اشاره به بازی شطرنج به‌کار می‌رود.

خودِ واژهٔ “ŞAHΔ به‌عنوان صفتی سلطنتی به معنای “مخصوص شاه” عمل می‌کند و بار ادبی‌ای دارد که نشانگر قدرت، شکوه و عمق راهبردی است.

یک شاهکار تکامل فرهنگی

این مجموعه که توسط مربی با تجربه شطرنج و بازیکن برد اول سابق MIT، تامر کاراتکین، طراحی شده است، به‌طرز ظریفی تاریخ این بازی را در خود جای داده است. هر مهره به‌گونه‌ای ساخته شده که روایت تاریخی منحصربه‌فردی را بازتاب دهد:

  • گل‌شاه (پادشاه): نشان‌دهنده تقدس گنبد الهام‌گرفته از سازه‌هایی مانند آیا صوفیه و پانتئون و میراث فکری پوشش سر است.
  • سوکول (ملکه/وزیر): نام‌گذاری شده به نشانهٔ نظامی عقاب و الهام‌گرفته از پایان‌یافتن گنبدپیازی و طراحی کلاهخود در مجموعهٔ شطرنج کافه‌خانه‌های اتریشی، نماد اقتدار نظامی و حکمت “وزیر” است. سُکُلوویچی زادگاه تأثیرگذارترین صدراعظم امپراتوری عثمانی، سُکُلو محمد پاشا بود.
  • بوکفال (شوالیه): نام‌گذاری شده به نام اسب افسانه‌ای اسکندر بزرگ، نماد تبادل دوسویه فرهنگ میان شرق و غرب.
  • شاهرخ (رُک): یک ترکیب باشکوه از تکامل نظامی که عناصری از ارابه جنگی، برج، توپ و کشتی را در بر می‌گیرد. استاد شطرنج و فرمانده تیمور نام شاهرخ را بر پسرش نهاد، زیرا خبر تولد او در حین یک مسابقه شطرنج رسید.
  • ابوالعباس (اسقف/فیل): این سفر نمادینِ فیلِ هدیه داده شده به شارلمانی را بازتاب می‌دهد و مهاجرت شطرنج را در سه‌قاره دنبال می‌کند.
  • رژانس-فیلی‌دار (پیاده): الهام‌گرفته از کافه‌های دوران روشنگری پاریس و شعار مشهور فیلی‌دور: “پياده‌‌ها روح شطرنج هستند”.

طراحی و هدف

مجموعه ŞAHÎ با دقت فراوان آماده شده است تا هم به‌عنوان یک نمایش هنری و هم به‌عنوان ابزاری کاربردی برای استفاده آموزشی و مسابقات عمل کند. فلسفه طراحی آن بر پایه شمول فرهنگی و معنوی استوار است تا با بازیکنان سراسر جهان هم‌ذات‌پنداری کند.

میراثی از حمایت:

تولید این مجموعه با حمایت شورای فرهنگی ماساچوست و برنامه جوانان اتحادیه اروپا امکان‌پذیر شد.