شطرنج مدور: شطرنج بیزانسی (عربی)
این گونهی شطرنج که در تاریخ با نام شطرنج بیزانسی یا شطرنج رومی شناخته میشود، بر روی تختهای دایرهای با چهار حلقهٔ هممرکز بازی میشود. این بازی بهویژه در کتاب الشطرنج، نخستین رسالهٔ نظاممند جهان دربارهٔ استراتژی شطرنج، مستند شده است. شاید این بیش از یک تصادف باشد که یکی از نویسندگان کتاب الشطرنج، عادل رومی بوده است که به عنوان نخستین قهرمان شطرنج جهان شناخته میشود. رومی نماد امپراتوری روم و اهل سرزمینهای رومی است. این نسخه با حذف گوشهها و ایجاد یک مسیر پیوسته، بازیکنان را به تطبیق تاکتیکهای خود با یک جریان دایرهای واداشت و نمایانگر اوج پیشرفتهای در اندیشه استراتژیک قرون وسطی در سراسر جهان مدیترانه و خاورمیانه بود.
