معمای دوازده علامت، که به لاتین “بازی دوازده علامت” نامیده میشود (Ludus Duodecim Scriptorum)، یک بازی استراتژی و شانس بود که در سراسر امپراتوری روم، از پادگانهای نظامی تا کاخهای امپراتوری، به طور گسترده بازی میشد. نمونههایی که بر کفهای مرمرین شهر باستانی افسوس، بهویژه بر پلههای کتابخانه سِلْسوس حک شدهاند، نقش محوری این بازی را در زندگی روزمره رومیان نشان میدهند. این بازی که شامل صفحهای با سه ردیف و هر ردیف دوازده خانه است، مسابقهای برای رساندن مهرهها به منطقه خانه با استفاده از سه تاس را به تصویر میکشد.
نیاى نرد
در طول قرنها، سادهسازی قوانین آن و گذار به قالب دو ردیفی منجر به پیدایش بازیای به نام تابولا شد که پیشینهی مستقیم نرد امروزی است. لودوس دوئودکیم اسکریپتوروم صرفاً یک سرگرمی نیست؛ بلکه شاهدی حکشده در سنگ بر تلاش ذهن باستان برای احتمالسنجی ریاضی، مدیریت ریسک و مبارزهی ابدی با سرنوشت است.
