Мәдениеттер аралық қақпа: Лусена кодификациялаған Революция

1497 жылы жарық көрген бұл еңбек шахматтың қазіргі заманға өтуін белгілейтін сақталған ең көне басылған құжат болып табылады. Автордың әкесі Хуан Рамирес де Лусена – Католик монархтарының қызметінде болған беделді дипломат әрі “конверсо” (еврей тегіндегі адам). Бұл көпмәдениетті отбасылық орта интеллектуалдық маңызды арна қызметін атқарып, Жерорта теңізі, Солтүстік Африка мен Таяу Шығыс аймақтарынан Еуропаға білім ағынын қамтамасыз етті.

Бұл еңбекте Лусена ойлап табушы емес, шебер жинақтаушы және кодификатор ретінде әрекет етеді. Кеңесші (патшайым) шахмат фигурасын шектеулі фигурадан тақтадағы ең күшті күшке айналдыру идеясы Лусенадан әлдеқайда бұрын, 1475 жылғы Scachs d'amor сияқты өлеңдерде махаббат аллегориясы ретінде гүлденіп үлгерген еді. Мүмкін, Франческ Висенттің 1495 жылғы жоғалған еңбектерінен (оларды көшіріп) материал алып, Лусена баспаның күшін пайдаланып, көшелер мен поэзияда да жаңғырып жатқан осы “жаңа ойын” ережелерін әмбебапқа айналдырды. Бұл кітап ежелгі шатранждың баяу темпосынан қазіргі заманғы шахматтың динамизміне көшудің алғашқы конституциясы болып табылады.