Меѓукултурен портал: Револуцијата кодифицирана од Лусена
Објавена во 1497 година, оваа творба е најстариот зачуван печатен документ што го означува преминот на шахот во модерната ера. Таткото на авторот, Хуан Рамирез де Лусена, бил истакнат дипломат и “конверсо” (лице од еврејско потекло) во служба на Католичките монарси. Овој мултикултурен семеен контекст послужил како витална интелектуална врска, овозможувајќи го протокот на знаење од Медитеранот, Северна Африка и Блискиот Исток во Европа.
Во ова дело, Лусена не дејствува како пронаоѓач, туку како мајсторски составител и кодификатор. Трансформацијата на фигурата советник (кралица) од ограничена фигура во најмоќната сила на таблата веќе беше расцветана како алегорија на љубовта во поезијата уште во 1475 година, во Scachs d'amor, многу пред Лусена. Веројатно црпејќи (и копирајќи) од изгубените текстови на Франческ Висент од 1495 година, Лусена ја искористи моќта на печатарската преса за да ги универзализира овие правила на “новата игра” кои веќе одекнуваа по улиците и во поезијата. Оваа книга претставува првиот устав на преминот од бавното темпо на античкиот Шатранд кон динамиката на модерниот шах.
Заедничкиот интелект на кралството: Првата европска енциклопедија на игри
Датирано од 1283 година, "Либро де лос Хуегос" (Книга на игрите) е првата и најсеопфатната енциклопедија за културата на игрите во Европа. Нарачана од кралот Алфонсо X од Кастиља, оваа ракописна книга е најголемиот запис за илјадагодишното патување на шахот од Персија, преку Медитеранот, Северна Африка и Блискиот Исток, до Европа. Книгата го претставува шахот не само како забава, туку и како симулација на универзумот, испреплетен со астрологија и математика. Нејзините повеќе од 150 минијатури го овековечуваат цивилизираниот дијалог на луѓе од различни вероисповеди, жени и учени кои се среќаваат околу истата маса, користејќи световни и апстрактни фигури. Ова дело претставува најблескавиот доказ од средниот век дека интелектот е мост што ги надминува сите верувања.
