Геометрија на улиците: Древното наследство на Јеникапи
Со корени кои се протегаат илјадници години наназад, Деветте коњчиња е една од најдревните стратешки игри која потекнува од обединетиот културен басен на Медитеранот, Северна Африка и Блискиот Исток. Овој мермерен фрагмент од византиската ера, пронајден за време на ископувањата во Јеникапи, Истанбул, докажува дека играта била неразделен дел од живописниот социјален живот во античките пристаништа. Нејзината целосно секуларна, апстрактна и геометриска форма, ослободена од религиозна иконографија, ја направи универзална платформа каде што луѓе од различни вероисповеди се среќаваа преку заеднички правила со векови. Овој “социјален потпис”, врежан во камен од пристанишен работник или морнар, е опиплив доказ дека интелектот и стратегијата не живееја само во книгите, туку во самото срце на секојдневниот живот.
Првата теорија на интелектуалната игра: Наследството на Ал-Адли Ар-Руми
Напишано во 9-тиот век од шаховскиот мајстор познат како Ал-Адли Ар-Руми, “Китаб ал-Шатранџ” е првото значајно дело во историјата што ја систематизира стратешката длабочина на играта. Епитетот "Ар-Руми" го симболизира повеќеслојното патување на шахот низ Медитеранот, Северна Африка и Блискиот Исток, истакнувајќи ги неговите историски врски со византискиот свет. Во ова основоположничко дело, Ал-Адли не само што ги класифицирал почетните постави (табијас) и завршните проблеми (мансубас), туку и ги поставил темелите на модерната шаховска теорија преку колективниот интелект на овој огромен регион. Играјќи се со световни и апстрактни фигури, ослободени од религиозна иконографија, оваа древна игра добила математичка длабочина преку делото на Ал-Адли, станувајќи пионер на модерната стратешка култура.
