Mikhail Chigorin'in Anısına Satranç Seti

Chigorin portresi, antika seti ve Orhan Günsav'ın 1999 tarihli makalesine dayanmaktadır.

Bu sergide, efsanevi Rus satranç ustası Mikhail Chigorin'in (1850-1908) orijinal bir fotoğrafıyla birlikte tarihi bir Rus satranç takımı yer almaktadır. İstanbul eski Cumhuriyet Başsavcısı ve Türkiye Satranç Federasyonu'nun 20 yıllık Başkanı Orhan Günsav'ın 1999 tarihli makalesi, bu takımın Türkiye'ye nasıl geldiğinin dramatik öyküsünü anlatmaktadır.

 

Setin Hikayesi: Makale, özellikle 1892'de Steinitz'e karşı aldığı yürek parçalayıcı mağlubiyetin ardından satrancın Chigorin üzerinde yarattığı ağır duygusal etkiyi anlatıyor. Umutsuzluğa kapıldığı bir anda Chigorin satranç takımlarını bahçesinde yaktı. Sadece bir özel seti kurtarmıştı: Rus Çarı'nın hediyesi.

 

Sergilenen özel setin hikâyesi, Türkiye'nin ilk Satranç Şampiyonu Selim Palavan ile devam ediyor. Palavan'ın Rusya'da yaşayan Kazan Türkleri olan ailesi devrimden yara almadan kurtuldu. Kendilerine 1912 yılında Çigorin'in tarihi bir fotoğrafı ile birlikte Çar tarafından onun anısına yaptırılan bir satranç takımı hediye edilir. İkinci Dünya Savaşı sırasında, savaş Odesa'ya ulaştığında, aile Romanya'ya taşındı ve sonunda 1943'te İstanbul'a geldi ve tarihi seti de yanlarında getirdiler.

 

Yıllar sonra Selim Palavan, H. Sertaç Dalkıran ile derin bir bağ kurar. Orhan Günsav'ın yazısından doğrudan çevirerek setin nasıl el değiştirdiğini anlatıyor:

 

“Palavan, oyun stili ve ülkemizde satranç için yaptığı çalışmalardan dolayı Dalkıran'ı ‘Türkiye'nin Chigorin'i’ olarak görüyordu. Vasiyetinde, Çar'ın Çigorin'in anısına yaptırdığı tarihi satranç takımını, eski sarı fotoğrafıyla birlikte Dalkıran'a hediye etti.”

 

Dalkıran, bugün bu seti Atatürk'ün kişisel satranç takımıyla yan yana titizlikle muhafaza ediyor.