Μια διαπολιτισμική πύλη: Η επανάσταση κωδικοποιήθηκε από τη Lucena

Το έργο αυτό, που εκδόθηκε το 1497, είναι το παλαιότερο σωζόμενο έντυπο έγγραφο που σηματοδοτεί τη μετάβαση του σκακιού στη σύγχρονη εποχή. Ο πατέρας του συγγραφέα, ο Juan Ramírez de Lucena, ήταν εξέχων διπλωμάτης και “converso” (άτομο εβραϊκής καταγωγής) στην υπηρεσία των Καθολικών Μοναρχών. Αυτό το πολυπολιτισμικό οικογενειακό υπόβαθρο λειτούργησε ως ζωτικός πνευματικός αγωγός, διευκολύνοντας τη ροή της γνώσης από τη λεκάνη της Μεσογείου, της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής στην Ευρώπη.

Σε αυτό το έργο, ο Lucena δεν ενεργεί ως εφευρέτης αλλά ως αριστοτεχνικός συνθέτης και κωδικοποιητής. Η μετατροπή του συμβούλου (βασίλισσας) από μια περιορισμένη φιγούρα σε πιο ισχυρή δύναμη στη σκακιέρα είχε ήδη ανθίσει ως αλληγορία του έρωτα σε ποιήματα όπως το Scachs d'amor του 1475 πολύ πριν από τον Lucena. Αντλώντας (και αντιγράφοντας) πιθανότατα από τα χαμένα κείμενα του 1495 του Francesch Vicent, ο Lucena χρησιμοποίησε τη δύναμη της τυπογραφίας για να οικουμενικοποιήσει αυτούς τους κανόνες του “νέου παιχνιδιού” που ήδη αντηχούσαν στους δρόμους και στην ποίηση. Το βιβλίο αυτό αποτελεί την πρώτη συγκρότηση της μετάβασης από τον αργό ρυθμό του αρχαίου Σατράντζ στον δυναμισμό του σύγχρονου σκακιού.