Geometrie vun de Stroossen: Dat antikt Erbe vu Yenikapı
Mat Wuerzelen, déi zréckgoen op d'Milliounejoer, ass Neimänner-Morris ee vun deenen eelsten Strategie-Spiller, déi duerch de vereenegten kulturellen Becken vum Mëttelmier, Nordafrika an dem Mëttleren Osten gefiltert goufen. Dëse byzantinesche Knéckelsteen-Fragment, deen bei Ausgruewungen zu Yenikapı, Istanbul, fonnt gouf, beweist, datt d'Spill en ontrennbaren Deel vum liewegen sozialen Liewen an deenen ale Häfen war. Seng ganz sekular, abstrakt a geometrësch Form, fräi vun reliéiser Ikonographie, huet et zu enger universeller Plattform gemaach, wou Leit vu verschiddene Reliounen iwwert Joerhonnerten duerch gemeinsam Reegelen zesummekoumen. Dës “sozial Ënnerschrëft”, an de Steng vun engem Hafenaarbechter oder engem Séemann agegraff, ass e greifbare Beweis, datt Intellekt a Strategie net nëmmen an de Bicher, mee am Häerz vum alldeegleche Liewen gelieft hunn.
Déi éischt Theorie vum intellektuelle Spill: D'Ierfschaft vum Al-Adli Ar-Rumi
Geschriwwen am 9. Joerhonnert vum Schachmeeschter Al-Adli Ar-Rumi, ass Kitab al-Shatranj déi éischt grouss Wierk an der Geschicht, déi d'strategesch Déift vum Spill systematesch analyséiert. Den Epitheton “Ar-Rumi” symboliséiert d'Schach seng villschichteg Rees iwwer d'Mëttelmier-, Nordafrika- an de Mëttleren Osten, a betount seng historesch Verbindungen mat der byzantinescher Welt. An dësem wegweisende Wierk huet Al-Adli net nëmmen Opmaachungen (Tabiyas) an Endspillproblemer (Mansubas) klassifizéiert, mä huet och d'Grondlage vun der moderner Schachtheorie duerch de kollektiven Intellekt vun dëser grousser Regioun geluecht. Mat weltlechen an abstrakten Stécker, fräi vun reliéiser Ikonographie, huet dëst al Spill duerch Al-Adlis Schrëften eng mathematesch Déift gewonnen a gouf e Pionéier vun der moderner strategescher Kultur.
