Günorta Slowen “Top” (Cannon) dizaýny
Günorta Slaw däplerinde rok ikonografiyasy arhitekturadan artillerýa ugruna geçýär. Bu bölek “Top” (ýagny "kanon") diýlip atlandyrylýandygy üçin, meşhur Subotica toplumy ýaly köp sebit dizaýnlary galanyň burçly diwarlaryny terk edýärler. Munuň ýerine, bu bölek silindrik ýa-da inçe ugrukýan görnüşe eýe bolup, içe çökük, kupa meňzeş ýokarky bölegi bilen topyň agzyny ýatladýar. Bu ösüş Balkanlaryň özboluşly dil we medeni gatlaklaryny görkezýär; türk, slaný we Awstriýa-Wengriýa täsirleri köplenç bölekleriň iki adyny döredýär, meselem Top we Kula (Gala). Bu medeni kesişme şahmatyň dürli taryhy döwürler we jemgyýetler arasynda köprü bolup hyzmat edýändigini nygtaýar.
Nişapur rook (Rukh)
Nişapurdan gelýän bu daş bölegi gadymy Rook bolup, aslynda "Rukh" diýlip atlandyrylýardy. Häzirki döwürde ulanylýan Pionçanyň bölünýän ýokarky bölegi köplenç gadymy filliň dişleri bilen baglanyşdyrylýar, emma hakykatda iki belent kenaryň arasynda aýdyň boşluk bolan däp bolan Rook-dyr. Bu V görnüşli siluet arabanyň abstrakt görnüşi bolup, irki pars we Ortaýer deňzi şahmat toplumlaryny kesgitleýän geometrik dizaýn dilini nygtaýar.
ŞAHÎ setiň rook bölegi: Şahrukh
Şahruh, serkerdäniň we şahmat ussady Timuryň oglynyň ady bilen atlandyrylan, ”rooklaryň hökümdary, ussady we beýik” diýmekdir. Şahruh ylym, medeniýet we sungat babatynda möhüm goldawçy boldy. “Rukh” termini uruş araba diýmekdir we soňra ispan we italýan dillerinde “roca” diýlip atlandy, bu söz "mynara" manysyny berýär we şahmat fiýguralarynyň dizaýnyna täsir etdi. Bu fiýgura taryhda uruş araba, minara, gämi we top diýlip atlandyryldy. Şahruh fiýgurasy uruş arabasynyň aýlanýan tekerlerini, minaranyň kerpiçlerini, topyň lufasyny we gäminiň ankulyny öz içine alýar.
