Akyl-paýhas duşuşygy: Orta asyrlaryň zenan şahmatçylary

 

1283-nji ýylda ýazylan Libro de los Juegos elýazmasynyň bu seýrek miniatýurasy şahmat taryhyndaky aýallaryň iň güýçli suratlandyrylyşlarynyň birini görkezýär. Çadyryň kölegesinde çuň strategiki oýun bilen meşgullanýan bu iki figuralar döwriň jemgyýetçilik we dini çäklerinden geçýän aň birligini aňladýar. Al-Andalusyň köp medeniýetli “Convivencia”syny aks etdirýän bu eser şahmatyň diňe saray oýny däldigini, eýsem aýallaryň aň-zehin güýjüni görkezýän umumy beýan meýdany bolandygyny subut edýär. Bu stolda bolsa dürli ynanç we medeniýetlerden bolan aýallaryň oýnuň adalatly we tertipli dünýäsinde duşuşyp, medeni gepleşik geçirýändigi beýany tapýar.

Irkçylygy mat etmek: Al-Andalusyň medeni köprisi

 

1283-nji ýylda ýazylan Libro de los Juegos elýazmasynyň bu täsirli sahnasy Orta asyryň köp medeniýetli dokumasyny bir şahmat tahtasyna jemleýär. Bir musulman bilen bir ýewreýiň dini we jemgyýetçilik päsgelçiliklerini ýeňip geçip akyl göreşine girişýändigini görkezýär; bu şahmatyň seküler we umumy güýjüniň subutnamasy bolup durýar. Şahmat fiгурleri Akdeniz, Demirgazyk Afrika we Orta Gündogaryň birleşen medeni mirasyny aňladýar; olar dini ikonografiýadan doly arassalanan abstrakt we geometrik görnüşlere eýedir. Bu tutumly dizaýn filosofiýasy oýunçylaryň diňe oýun düzgünlerine we biri-biriniň aň-zehinine ünsi jemlemegine mümkinçilik berýär, şatyr taxtasyny hakyky manyda tarapsyz meýdana öwürýär. Bu stolda döredilen medeni gepleşik hunarmandçylyk we strategiýanyň birleşdiriji güýjüniň nyşanydyr.