Şahmat sungaty

Deep Blue vs. Kasparov: Maşyn hökmranlygynyň başy

 

1997-nji ýylda dünýä adam bilen maşyn arasyndaky gatnaşyklarda taryhy bir öwrüm nokadyna şaýat boldy. IBM tarapyndan işlenip düzülen superkompýuter Çuň gök häzirki dünýä çempionyny ýeňdi, Garri Kasparow, alty oýunlyk seriýada. Bu standart wagt çäklendirmeleri bilen turnir görnüşli oýunda kompýuteriň dünýä çempionyny ilkinji gezek ýeňmegi boldy.

 

Brute Force güýji: Deep Blue ýöriteleşdirilen enjamlaryň ussat eseridi, sekuntda 200 million pozisiýany hasaplap bilýärdi.

 

Simwolik ýeňiş: Bu oýun sun'iy aň hakyndaky dünýä garaýşyny üýtgetdi. Ol adam intuisiýasy çuň bolsa-da, maşynyň hasaplama tizliginiň şol döwriň iň uly strategiki aňyny ýeňip biljekdigini subut etdi.

Stockfish: Böyük ustalaryň analiziniň demokratizasiýasy

Stockfish Ol dünýäniň iň güýçli açyk çeşme şahmat motorydyr. Geçmişiň diňe belli superkompýuterlerinden tapawutlylykda, Stockfish amatör hobbistlerden başlap dünýä derejesindäki grossmeýsterlere çenli hemmeler üçin mugt we elýeterlidir.

  • Global standart: Motor liderler tablisalarynda yzygiderli iň ýokary orunda duran Stockfish oýun seljermesi we strategiýa işläp düzmek üçin iň oňat gural bolup durýar.
  • Neýron ösüşi: Ilkibaşda klassiki “izleme we bahalandyrma” algoritmlerine esaslanyp işlenilen Stockfish-iň häzirki wersiýalary indi ulanýar NNUE (Netijeli täzelenip bilinýän neýron torlary). Bu birleşme uly hasaplama tizligini çylşyrymly pozisiýalaryň çuňňur, adamdakydäk ýaly “düşünjäni” bilen birleşdirip, ELO reýtingini ep-esli ýokary derejä çykarmaga mümkinçilik berýär. 3500.

AlphaZero: Maşyn düşünjesi we döredijilik döwri

Google-yň DeepMind tarapyndan işlenip düzülen AlphaZero sun'iy aň hakyndaky pikirlenişimizi düýpgöter üýtgetdi. Öňki motorlar adamlar tarapyndan programma düzgünleri arkaly “öwredilse-de”, AlphaZero öz-özüni öwrenýän ulgamdy.

  • Tabula Rasa (Başlangyçdan): AlphaZero-a diňe şahmatyň esasy düzgünleri berildi. Özüniň üstüne Güýçlendiriş öwrenişi arkaly millionlarça oýun oýnap, ol diňe dört sagadyň içinde adamdan ýokary ussatlyk derejesine ýetdi.
  • Döredijilik inqilaby: AlphaZero adaty “hasaplaýjy” ýaly oýnamady. Ol örän agressiw, döredijilikli we intuitiw usuly hödürledi, köplenç uzak möhletli pozisiýa basyşy üçin materialdan ýüz öwürdi. Bu bolsa maşynlaryň diňe adamlardan has çalt hasaplap bilmek bilen çäklenmän, oýnuň sungatyny we döredijiligini hem täzeden döredip biljekdigini subut etdi.