ŞAHÎ şahmat toplumy diňe oýun däl; ol medeniýetleriň, döwürleriň we filosofiýalaryň arasynda köpridir. Imperiýa we patyşalyk duýgularyny döretmek üçin niýetlenen bu toplumyň ady Balkan ýurtlarynda we köp sanly slanýan dillerinde şahmat oýny aňlatmak üçin giňden ulanylýan termininden alnan.

“ŞAHΔ sözi özü patyşa häsiýetlendiriji hökmünde işleýär, ýagny “Şaha mahsus” diýmegi aňladýar we güýç, beýiklik hem-de strategiki çuňluk manylaryny berýän edebi agrama eýedir.

Medeni ösüşiň şaheseri

Tejribeli şahmat mugallymy we öňki MIT-iň birinji doska oýunçysy Tamer Karatekin tarapyndan döredilen bu toplum oýnuň taryhyny owadan beýan edýär. Her bir fiýgur özboluşly taryhy hekaýany beýan etmek üçin ýörite taýýarlanyldy:

• Gülşah (Patyşa): Hagia Sophia we Pantheon ýaly gurluşlardan ylhamlanan kubbäniň mukaddesligini we baş örtüginiň intellektual mirasyny aňladýar.
• Sokol (Patyşa/Wezir): Falcon harby nyşanynyň ady bilen atlandyrylan we Awstria kafe öýleriniň şahmat toplumynyň soňky piyaz kubbeli dizaýny hem-de kask formasyndan ylham alan bu nyşan harby häkimýeti we “vezir”iň akyl-paýhaslygyny simwolizir edýär. Sokolovichi Osman imperiýasynyň iň täsirli baş veziri Sokollu Mehmet Paşaň doglan şäheri boldy.
• Bukefal (Rytsar): Ulug Aleksandr-iň rowaýatdaky atynyň ady bilen atlandyrylan, Gündogar bilen Günbatar arasynda medeniýetiň iki taraplaýyn alyş-çalyşyny nyşanlandyrýar.
• Şahrukh (The Rook): Urş arabanasynyň, galanyň, topyň we gäminiň elementlerini öz içine alýan harby ösüşiň ajaýyp sintezi. Şahmat ussady we serkerdä Timur ogluna Şahruh adyny berdi, sebäbi onuň doglandygy baradaky habar şahmat oýny wagtynda gelipdi.
• Abul-Abbas (Piskopos/Fil): Şarlmanýa sowgat edilen filliň nyşanly syýahatyny görkezýär we şahmatyň üç kontinentiň üsti bilen göçini yzarlap barýar.
• Régence-Philidor (Piyon): Parisiň Akl-ýeterlilik döwrüniň kafeleri we Filidoryň meşhur maksymyndan ylham alnan: “Piyadalar şahmatyň janydyr”.