Bu serginiň bu bölegi türk taryhynyň özboluşly bir bölegini görkezýär: Türkiýe Respublikasynyň esaslandyryjysy Mustafa Kemal Atatürküň şahsy şahmat toplumy. Galereýa suratynda H. Sertaç Dalkıran Atatürküň kabul eden gyzy Ülkü Adatepe bilen bilelikde bu toplumy buýsanjaklylyk bilen görkezýär.
Bu şahmat toplumy agaçgöwre agaçyndan ýeke-täk dizaýn hökmünde aýratyn oýulyp ýasalypdyr. Ol Gallipoli söweşinden ylham alnan we Atatürk Orman Fermasynyň stansiýa müdiri, Zübeyde hanýmyň kabul edilen gyzy Vasfiye hanýmyň eri we Atatürküň kabul edilen gyzy Ülkü Adatepeň kakasy Tahsin Çukurluoğlu tarapyndan ýasalypdyr. Ol Atatürkä sowgat hökmünde gowşuryldy. Roklar bu eseriň köp Günorta-Slaw we Balkan dillerinde “top” diýlip atlandyrylýan terminologiýasyna laýyklykda top hökmünde şekillendirilendir.
Atatürküň aradan çykmagyndan soň, bu toplum şol maşgalada saklanyp gelindi. Tahsin Çukurluoğluň aradan çykmagyndan soň, toplum ýadygärlik hökmünde onuň ýakyn dosty, şahmat jemgyýetiniň hormatlanýan şahsyýeti Selahattin Aşkana, Stambulyň Cevizli etrabyndaky öýünde gowşuryldy.
Soňra bu toplum Tähriýäde şahmatyň ösüşine görkezilen ajaýyp hyzmatlary üçin ýurdumyzyň ilkinji şahmat mekdebi we muzeýini esaslandyran H. Sertaç Dalkırana sowgat berildi. Mälim bolşy ýaly, Atatürk şol bir toplum bilen İsmet İnönü, Selahattin Adil Paşa we beýleki ýaragdaşlaryna garşy oýnapdyr.
Stadion kollajyna esaslanyp.
Bu täsirli wideo 1997-nji ýylda Türkiýäniň iň köne sport klublarynyň biri bolan Fenerbahçe stadionynda geçirilen uly göwrümli “Canly şahmat” çäresini görkezýär.
Bu çäräniň çäginde futbol meýdany uly şahmat tahtasyna öwürildi; ýörite geýimli ýerine ýetirijiler şahmat fiгурlarynyň ornuna geçip, stadion tomaşaçylarynyň öňünde bu strategik oýny janlandyrdylar. Görnüş şahmatyň aň-düşünje çuňlugyny fiziki wizual baýlyk we sport medeniýeti bilen sazlaşykly utgaşdyrýar. Stadionda Atatürk-iň suraty çekilen baýdak görünýär.
Arhiv belligi: Asly surata görä, bu şahmat taryhynyň aýratyn bölegi FIDE Halkara Şahmat Hakemi we Ýazyjysynyň şahsy arhiwinden we ýygyndysyndan sergilenýär, H. Sertaç Dalkıran.
