Hình học của các con phố: Di sản cổ xưa của Yenikapı
Với nguồn gốc kéo dài hàng nghìn năm, Nine Men’s Morris là một trong những trò chơi chiến lược cổ xưa nhất được hình thành qua bối cảnh văn hóa thống nhất của Địa Trung Hải, Bắc Phi và Trung Đông. Mảnh đá cẩm thạch từ thời Byzantine này, được phát hiện trong quá trình khai quật tại Yenikapı, Istanbul, chứng minh rằng trò chơi này là một phần không thể tách rời của cuộc sống xã hội sôi động tại các cảng biển cổ đại. Hình thức hoàn toàn thế tục, trừu tượng và hình học của nó, không mang bất kỳ biểu tượng tôn giáo nào, đã biến nó thành một nền tảng phổ quát nơi những người thuộc các tôn giáo khác nhau gặp gỡ thông qua những quy tắc chung trong hàng thế kỷ. Dấu ấn xã hội này, được khắc vào đá bởi một công nhân cảng hoặc một thủy thủ, là bằng chứng cụ thể cho thấy trí tuệ và chiến lược không chỉ tồn tại trong sách vở, mà còn ngay trong chính trái tim của cuộc sống hàng ngày.
Lý thuyết đầu tiên về Trò chơi trí tuệ: Di sản của Al-Adli Ar-Rumi
Được viết vào thế kỷ thứ 9 bởi bậc thầy cờ vua được biết đến với tên Al-Adli Ar-Rumi, Kitab al-Shatranj là tác phẩm lớn đầu tiên trong lịch sử hệ thống hóa chiều sâu chiến lược của trò chơi. Tên gọi “Ar-Rumi” tượng trưng cho hành trình đa tầng của cờ vua qua khu vực Địa Trung Hải, Bắc Phi và Trung Đông, nhấn mạnh mối liên hệ lịch sử của nó với thế giới Byzantine. Trong tác phẩm tiên phong này, Al-Adli không chỉ phân loại các thế cờ mở (tabiyas) và các vấn đề cờ tàn (mansubas) mà còn đặt nền móng cho lý thuyết cờ vua hiện đại thông qua trí tuệ tập thể của khu vực rộng lớn này. Được chơi với các quân cờ thế tục và trừu tượng, không mang biểu tượng tôn giáo, trò chơi cổ xưa này đã đạt được chiều sâu toán học thông qua tác phẩm của Al-Adli, trở thành tiên phong của văn hóa chiến lược hiện đại.