Cờ đam Thổ Nhĩ Kỳ, còn được gọi là Dama, là một trong những trò chơi chiến thuật đặc trưng của văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ và Anatolia, đồng thời cũng thuộc về dòng truyền thống cờ đam rộng lớn hơn của khu vực Địa Trung Hải và Trung Đông. Khác với các biến thể cờ đam di chuyển chéo, cờ Dama Thổ Nhĩ Kỳ được chơi với các nước đi theo đường thẳng: các quân cờ di chuyển về phía trước và sang hai bên, tạo nên lối chơi trực tiếp, mang tính chiến thuật và thường mang tính tấn công. Khi một quân cờ đạt đến hàng cuối cùng, nó sẽ trở thành một Dama, từ đó nâng cao sức mạnh tầm xa trên mọi mặt trận.
Bức ảnh này cho thấy Dama vừa là một môn thể thao trí tuệ mang tính cạnh tranh, vừa là một nghi thức xã hội sống động. Tại Mustafakemalpaşa, Giải vô địch Dama quốc tế Thổ Nhĩ Kỳ đã được biết đến với tên gọi Kırkpınarı của Dama—một điểm hẹn mang tính biểu tượng dành cho các kỳ thủ, khán giả và những người đam mê cờ vua đến từ Thổ Nhĩ Kỳ và các nước khác. Xung quanh bàn cờ, truyền thống lâu đời về bình luận, sự kiên nhẫn, khiếu hài hước và những nước đi được tính toán kỹ lưỡng vẫn tiếp tục được duy trì, nay được đưa vào khuôn khổ chính thức của một giải vô địch.
Trong trò chơi Dama của Thổ Nhĩ Kỳ, trình độ của người chơi không chỉ được đánh giá qua chiến thắng, mà còn qua khả năng dự đoán nhiều nước cờ phía trước, nhận diện những mối đe dọa tiềm ẩn và biến một hàng quân đơn giản thành một kế hoạch dài hạn. Khung cảnh này thể hiện tinh thần cộng đồng của trò chơi: người chơi và khán giả tụ tập sát nhau, cùng theo dõi, mỉm cười, tính toán và gìn giữ di sản chiến lược được làm mới qua từng nước cờ.
Keny, còn được gọi là “Caucasian Checkers”, là một trò chơi cờ đam địa phương được chơi ở vùng Caucasus và các khu vực lân cận của Thổ Nhĩ Kỳ. Tên gọi Keny thuộc về cách sử dụng của người Ossetia, phản ánh mối liên hệ chặt chẽ giữa trò chơi này với Ossetia, trong khi các tên gọi và truyền thống luật chơi có liên quan cũng xuất hiện trong các cộng đồng lân cận. Giống như trò Dama của Thổ Nhĩ Kỳ, Keny được chơi trên một bàn cờ 8×8 với các quân cờ được sắp xếp thành hai hàng ban đầu, và cách di chuyển của nó dựa trên các đường thẳng vuông góc thay vì logic chéo như trong cờ đam phương Tây.
Điều khiến Keny trở nên đặc biệt nổi bật chính là hệ thống di chuyển năng động của nó. Một quân cờ có thể ăn quân theo hướng lùi, và trong một số quy tắc, nó thậm chí có thể nhảy qua một quân cờ đồng minh mà không ăn quân đó, tận dụng cú nhảy để di chuyển nhanh hơn trên bàn cờ. Điều này mang lại cho Keny một nhịp điệu đáng chú ý: vừa là trận chiến, vừa là cuộc đua, vừa là câu đố không gian. Là một biến thể của cờ đam Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia, trò chơi này cho thấy cách các trò chơi bàn cờ lan truyền qua các vùng biên giới, thích nghi với văn hóa địa phương đồng thời vẫn giữ nguyên ngôn ngữ chiến lược chung.
Cờ đam Armenia, còn được gọi là Tama, là một biến thể của dòng trò chơi Dama Thổ Nhĩ Kỳ được chơi tại Armenia và trong các cộng đồng người Armenia. Trò chơi này vẫn giữ nguyên đặc trưng chiến thuật di chuyển theo đường thẳng của Dama Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng mở rộng hệ thống di chuyển bằng cách cho phép di chuyển chéo. Các quân cờ thông thường có thể di chuyển về phía trước, sang ngang hoặc chéo về phía trước, trong khi các quân vua được thăng cấp có thể di chuyển khắp bàn cờ theo cả tám hướng, tương tự như quân hậu trong cờ vua.
Mặc dù có sự mở rộng về khả năng di chuyển này, cách bắt quân vẫn bám rễ sâu trong truyền thống vuông góc: các quân cờ bắt đối phương bằng cách nhảy theo đường thẳng, chứ không phải theo đường chéo. Điều này tạo nên một trò chơi lai thú vị, kết hợp sức mạnh trực tiếp của Dama Thổ Nhĩ Kỳ với hình học rộng hơn của chuyển động chéo. Do đó, Cờ Đam Armenia đóng vai trò như một cầu nối giữa hai thế giới cờ đam: họ cờ “thẳng” của Dama và họ cờ chéo quen thuộc hơn trong cờ đam châu Âu. Đây là một ví dụ điển hình về cách một hình thức trò chơi chung có thể trở thành dấu ấn văn hóa thông qua những thay đổi nhỏ nhưng mạnh mẽ trong luật chơi.
