Antik grek dilinde “Öküzbaşly” (Boukephalos) diýmek bolýar; bu atyň giň kaşy ýa-da ýelkäsindäki belgä görädir. Bucephalus taryhda iň nyşanly uruş atydyr. Rivayata görä, ol Tessaliýaly Philonicus tarapyndan II Filipe 13 talant möçberinde teklip edilipdir, ýöne hiç kim onuň ýabany ruhyny eýerläp bilmeýärdi. Ýaş Aleksandr atyň diňe öz kölegesinden gorkandygyny görüp, ony rahatlandyrmak üçin gün tarap öwürdi. Muny gören Patyşa Filipp meşhur sözüni aýtdy: “Ogul, özüňe deň we mynasyp bir patyşalygy gözle, sebäbi Makedoniýa saňa gaty kiçi!”
Söweş meýdanlaryndan ölümsüzlige
Bucephalus Aleksandr bilen Grekiýadan Hindistanyň ýüregine çenli ähli kampaniýa boýy ýoldaş boldy. Ol eýesini Granik, İssus, Gaugamela we Hydaspes söweşleri ýaly iň ganyp söweşlerden geçirdi. Miladdan öň 326-njy ýylda Hindistan kampaniýasynyň dowamynda ol söweş ýaralaryndan ýa-da garrylykdan (takmynan 30 ýaşynda) aradan çykdy. Onuň hormatyna Aleksandr häzirki Pakistan territoriýasynda, Jhelum derýasynyň kenarynda Aleksandriýa Bucephala şäherini esaslandyrdy.
Medeni mirasy
Sungat we edebiýat taryhynda Buesfalus güýç, ygrarlylyk we iti sezgi nyşany hökmünde durýar. Gündogar däplerinde Aleksandr köplenç “Iskandar” diýlip atlandyrylýan ýerlerde Buesfalus adaty däl häsiýetlere eýe bolan ygrarly ýoldaş hökmünde beýan edilýär. Ol taryhyň iň uly ýeňijisiniň arkasyndaky hakyky “ruh” bolup galýar we söweş meýdançasynyň çäginden geçýän baglanyşygy aňladýar.
