Benjamin Frankliniň 1786-njy ýyldaky “Şahyň Ahlagy” atly esseýi oýny şahsy ösüş we aň-bilim ahlagy üçin möhüm gural hökmünde täzeden kesgitledi. Franklin şaýmatyň diňe wagt geçirmek üçin däl-de, geljegi öňünden çaklamak, ünsli we ehtiyatly bolmak boýunça maşgala bolup durýandygyna ynanýardy — ol bu häsiýetleri hususy durmuşda hem-de döwlet diplomatiýasynda üstünlik gazanmak üçin zerur hasap edýärdi. Akl-paýhas asyrynda Franklin Pariždeki Café de la Régence ýaly meşhur şahmat kafelerine ýygy-ýygydan baryp durdy. Bu giňişlikler şol döwriň ilkinji sosial torlary bolup hyzmat etdi; oýun berk çekişmeleri we inqilapçy pikirleriň alyş-çalşyny ýeňilleşdirip, ylym, syýasat we filosofiýa dünýelerini birleşdirdi.
Frankliniň oýunyň intellektual çäklerine bolan gyzyklanmasy ony dünýäniň iň meşhur şahmat oýnaýan awtomaty Mekaniki Turk bilen taryhy duşuşyga alyp geldi. 1783-nji ýylda Parižde geçirilen duşuşykda Franklin makinalyň garşysyna ussatlygyny synap gördü; bu makina Aydınlanma döwrüniň mehaniki aňyga bolan höwesiniň nusgasy boldy. Turk soňunda Birleşen Ştatlara syýahat etdi we Filadelfiýadaky Peale muzeýinde (soňra Hytaý muzeýinde) hemişelik ýerleşdi. Ol 1854-nji ýylda ýangynda ýitirilmezden ozal onlarça ýyl Pennsilwaniýanyň ylmy medeniýetiniň möhüm bölegi bolup galdy. Adam zehininiň we maşyn aňynyň bu mirasy taryh, oýunlar we aňyň ösüşi temalaryny seljerýän sergilerde esasy hekaýalaryň biri bolup galýar.
Suratda Benjamin Franklin şatranc oýnaýar. Edward Harrison May tarapyndan 1867-nji ýylda döredilen surat eseridir.
